به گزارش مفدا، نشست دو روزه دبیران کانون‌های پیوند دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور با حضور دکتر عباس شیراوژن معاون فرهنگی و دانشجویی و اسماعیل عجم مدیر کل فرهنگی وزارت بهداشت برگزار شد. در این نشست دانشجویان به طرح سوالات، ابهامات و ایده‌ها و پیشنهادات خود در خصوص مساله ازدواج دانشجویی پرداختند و دغدغه‌ها و مشکلات خود را نیز بیان کردند.

مساله نگاه جوانان ما نسبت به ازدواج یک مساله نگرشی است

اسماعیل عجم مدیر کل فرهنگی وزارت بهداشت در جمع دانشجویان با اشاره به اینکه همه ما اینجا برای یک هدف مشترک که ازدواج به هنگام، آسان، آگاهانه و پایدار است گرد هم آمده‌ایم و قصد داریم در این نشست و در ادامه فعالیت کانون‌های پیوند به ایده‌های جدیدی برای ایجاد نگرش صحیح درباره ازدواج در دانشجویان برسیم و به راهکارهایی دست بیابیم که بر اساس آنها بتوانیم در دانشگاه‌ها فرهنگ سازی کنیم.

وی با تاکید بر اینکه همگی نسبت به مشکلات اقتصادی آگاه هستیم، اظهار داشت: مساله جوانان ما نسبت به ازدواج نگرشی است و لزوما ریشه اقتصادی ندارد. اگر نگرش‌ها تغییر کند برای مسائل اقتصادی می‌توان چاره اندیشی کرد. در دانشگاه‌های مختلف راهکارهایی برای کاهش هزینه‌های ازدواج دانشجویی وجود دارد از جمله برگزاری مراسم ازدواج دانشجویی، ارائه سالن‌های در اختیار دانشگاه برای برگزاری مراسم و یا در اختیار قرار دادن خوابگاه متاهلی که یکی از اصلی‌ترین مسائل حوزه خوابگاه‌ها در دانشگاه‌هاست.

عجم با اشاره به پژوهشی که در سال ۱۴۰۰ از سیمای زندگی دانشجویان صورت گرفته است، اظهار داشت: بر اساس این پژوهش ۳۰ تا ۴۰ درصد از دانشجویان علوم پزشکی به خصوص آقایان علاقه و انگیزه‌ای به ازدواج ندارند. بنابراین کاری که باید در دستور کار ما قرار گیرد تغییر این نگرش در دانشجویان است. یک گروه پژوهشی در شیراز در حال تحقیق بر روی این موضوع هستند و قرار است از طریق بازی‌سازی و در طی یک رویداد چالشی که مبتنی بر بازی است بر روی نگرش دانشجویان کار کنند.

مدیر کل فرهنگی وزارت بهداشت با تاکید بر اینکه شما باید مطالبه گری کنید، گفت: وام ازدواج دانشجویی، وام دیعه مسکن، خوابگاه متاهلی و حمایت از فعالیت‌های فرهنگی در حوزه ازدواج باید از سوی شما مطالبه شوند. ضمن اینکه قانون جوانی جمعیت ظرفیت‌های بسیاری دارد که می‌توانید با آگاهی از آنها به پیگیری اجرای آن در دانشگاه خود بپردازید.

وی در ادامه با اشاره به جشن شاخه نبات که در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی برگزار می‌شود، توضیح داد: در این جشن زوج‌های موفق دانشگاه معرفی می‌شوند و این یک نمونه از الگوسازی موفق در یکی از دانشگاه‌های بزرگ کشور است که می‌تواند در دیگر دانشگاه‌ها نیز اجرا شود.

عجم با تاکید بر موضوع گفتمان سازی ازدواج اظهار داشت: از طریق معرفی و برجسته سازی الگوهای موفق در دانشگاه چه در میان دانشجویان و چه اعضای هیات علمی می‌توان مساله ازدواج را در دانشگاه به یک مساله مهم در بین دانشجویان تبدیل کرد و به سوالات و ابهامات آنان در این خصوص پاسخ داد.

مدیر کل فرهنگی وزارت بهداشت در پایان تاکید کرد: شما در دانشگاه می‌توانید نقش مشورتی برای مدیران و مسئولان فرهنگی داشته باشید. با ارائه درخواست و مطرح کردن پیشنهاداتی که می‌تواند در زمینه ازدواج دانشجویان کارساز باشد، می‌توانید نقش موثری ایفا کنید. همچنین از طریق ایده‌های جذاب و خلاقانه آموزش‌ مهارت‌های مختلفی که در همسریابی و ازدواج می‌تواند به دانشجویان کمک کند، را در دستور کار خود قرار دهید.

به دنبال تغییر کاربری برخی از ساختمان‌ها به عنوان خوابگاه متاهلی هستیم

دکتر حمید رئیسی معاون تسهیلات صندوق رفاه دانشجویان وزارت بهداشت در این نشست به تشریح خدمات صندوق رفاه و همچنین ارائه گزارش عملکرد این صندوق در سال تحصیلی ۱۴۰۱- ۱۴۰۲ پرداخت.

به گفته وی این صندوق در بازه زمانی گفته شده ۱۴۸ هزار فقره تسهیلات به ارزش ۳۸۷ میلیارد تومان در اختیار دانشجویان قرار داده است.

رئیسی همچنین اعلام کرد: از ۲۷۰ هزار دانشجوی علوم پزشکی ۱۶۴ هزار نفر مشتری ما هستند به این معنی که از ما خدمات و تسهیلات دریافت کرده‌اند. ۹۶ درصد میانگین درخواست‌ها را پوشش داده‌ایم و ۶۰ درصد وام‌های ما وام تحصیلی بوده است. از سال ۹۹ برای اولین بار با همکاری بانک قرض الحسنه مهر وام دستیاری را نیز تعریف کردیم.

معاون تسهیلات صندوق رفاه دانشجویان وزارت بهداشت در ادامه درباره راهبری سراهای دانشجویی گفت: مجموع خوابگاه‌های مجردی و متاهلی ما ۵۰۰ دستگاه است که تنها ۶ درصد آن خوابگاه متاهلی است. ما در ۴۲ دانشگاه اصلا خوابگاه متاهلی نداریم. در ۲۵ دانشگاه ۱۰۰۴ واحد خوابگاه متاهلی داریم.

وی در ادامه اعلام کرد: ۶۰۰ ساختمان را در دانشگاه‌ها شناسایی کرده‌ایم که قابلیت تغییر کاربری دارند و به دنبال منابع و ظرفیت‌های قانونی هستیم تا بخشی از آنها را به خوابگاه متاهلی تغییر کاربری دهیم.

در جنگ شناختی میدان ذهن انسان است

حجت‌الاسلام روکوفیان مشاور معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت در این نشست صمیمانه در خصوص جنگ شناختی و تاثیر آن بر نگرش جوانان نسبت به ازدواج و فرزندآوری سخنرانی کرد و به سوالات و ابهامات دانشجویان در این خصوص پاسخ داد.

وی با طرح این سوال که چرا انگیزه ازدواج در جوانان کم شده، این امر را با جنگ شناختی دشمن مرتبط دانست و گفت: دشمن ما در جنگ‌های دیگر توفیقی حاصل نکرد اما روی جنگ شناختی علیه مردم ما سرمایه گذاری عظیمی کرده است؛ ما با یک جنگ تمام عیار روبرو هستیم که فقط هم به موضوعاتی مانند نماز و حجاب و ازدواج و فرزندآوری حمله نمی‌کند بلکه با ایجاد حس ناامیدی و یاس تمام جوانب زندگی مردم ما را هدف قرار داده است.

روکوفیان با اشاره به این که مطابق نظرسنجی‌ها دانشجویان اوقات فراغت خود را با موسیقی، فضای مجازی و بازی‌های آنلاین می‌گذرانند، تاکید کرد: این فضاها را نباید دست کم بگیریم، بازی‌های آنلاین در ظاهر بازی هستند اما در واقع شکل‌دهنده سبک زندگی، نگاه افراد به زندگی و حتی شکل دهنده سبک حرف زدن جوانان ما هستند.

مشاور معاون فرهنگی با تاکید بر تاثیر موسیقی بر جوانان اظهار داشت: چهل سال در نظام ما در برنامه‌های مختلف و صدا وسیما از موسیقی استفاده می‌شود اما در جنگ شناختی این ذهنیت ایجاد شده که نظام ما با موسیقی مخالف است. نکته اینجاست که جوان ما می‌تواند ۵ ساعت موسیقی گوش کند اما نمی‌تواند دو دقیقه درباره آثار روانشناختی موسیقی، جریان شناسی موسیقی، مبانی نظری موسیقی و ماهیت آن صحبت کند. در حالی که جوان باید تواند درباره آن حرف هم بزند نه اینکه فقط شنونده باشد.

وی با اشاره به ویژگی های جنگ رسانه‌ای و شناختی گفت: این جنگ به شکلی گسترده و همه جانبه اما نامحسوس و پنهان صورت می‌گیرد و آرام و بدون سر و صداست، کارساز است و ریشه‌دار و عمیق تاثیرات دراز مدت و مستمر می‌گذارد. دشمن در این نوع جنگ با بمباران اطلاعاتی، مطالب درست و غلط را به نحوی پخش می‌کند که مردم نتوانند درست و غلط را تشخیص دهند. یکی از روش‌هایی که در فتنه سال گذشته نیز توسط رسانه‌های معاند به کار رفت.

روکوفیان در ادامه افزود: اسلام یک قاعده دارد مبنی بر اینکه علم و دانش و حکم را بیاموز ولو در چین باشد ولو از منافق باشد؛ به بیان دیگر در مساله علم به سخن نگاه کن نه به گوینده آن. اما در مساله اخبار می‌گوید به گوینده توجه کن اگر فاسقی خبری آورد همان اول قبول نکن. در جنگ روانی داده غلط می‌دهی نتیجه غلط می‌گیری اما در جنگ شناختی چه داده درست بدهی چه داده غلط نتیجه همیشه غلط است. میدان این نبرد ذهن انسان است.

این استاد دانشگاه به تشریح راه‌کارهای مقابله با جنگ شناختی ایمان و امید پرداخت و گفت: اول با ترسیم صحنه باید به نقشه خوانی دشمن بپردازیم و با جهاد تبیین به مقابله فرهنگی با استعمار نوین برویم. ریشه‌ها و علت‌ها را در مشکلات پیدا کنیم و با استفاده از ابزار هنر، علم و پژوهش به تهاجم فعالانه با مبانی فکری جبهه مقابل بپردازیم.

وی همچنین خاطر نشان کرد: این طورنیست ما فقط در حال دفاع باشیم ما در حال حمله هم هستیم. در فرانسه در سی سال گذشته مساجد دو برابر شده، در سوئد که کاریکاتور توهین به پیامبر اسلام را کشیدند تعداد مسالمانان دو برابر شده است. خواننده‌ها و مجریان خارجی بسیاری هستند که با افتخار اعلام می‌کنند مسلمان شده‌اند. اینها را هم باید نقل کنیم. ما در حال حمله‌ایم. آیا این هم کار جمهوری اسلامی است؟

وی در پایان اظهار داشت: راه حل شکاف نسلی ایجاد شده محبت، کرامت نفس و عزت است. باید همدیگر را با کمال افتخار تحویل بگیرید؛ با لجاجت ارتباطی برقرار نمی‌شود؛ دانشجو محبت، کرامت و عزت را می‌ببیند و می‌فهمد. عزت و احترام را به خودمان یادآوری کنیم و توی سر خودمان نزنیم ما فرهنگ و تاریخ قوی و ریشه‌داری داریم و باید آن را به خودمان و جوانانمان یادآوری کنیم.

شما دانشجویان می‌توانید در فرهنگ سازی مساله ازدواج محوری و اثرگذار باشید

حجت الاسلام فاطمی‌پور معاون فرهنگی و سیاسی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به اینکه دغدغه تشکیل این جلسه بسیار ارزشمند است، خاطر نشان کرد: زندگی اجتماعی مزایایی دارد که انسان به واسطه ذات اجتماعی بودن خود می‌تواند از این مزایا بهره‌مند شود اما در کنار آن مشکلات و آسیب‌هایی هم هست که باید به دنبال راه حل برای آنها باشیم و الزامات جامعه را به نحوی تعریف کنیم و سیاست‌گذاری و حکمرانی را به سمتی ببریم که در مسیر زندگی بهتر، سالم‌تر، رفاه، معنویت و اخلاق باشد.

وی در ادامه با تاکید بر اهمیت حیا و عفت در زندگی اجتماعی اظهار داشت: آسیب‌ها و چالش‌هایی در زندگی اجتماعی وجود دارد. انسان در موقعیت‌هایی قرار می گیرد که باید دست به انتخاب بزند که عفت ورزی کند یا نه و ارزش انسان اینجا رقم می‌خورد. هر چقدر شرایط برای تصمیم گرفتن پیچیده‌تر باشد تصمیم انسان ارزشمندتر است.

فاطمی‌پور همچنین افزود: وقتی در چارچوب به مزایای زندگی اجتماعی نگاه کنیم، این زندگی در چارچوب و در قالب خانواده و ازدواج ارزش افزوده‌های فراوانی از جمله تکامل، سکنی و آرامش به همراه دارد. ازدواج به ارتقاء زوجین و ساختن یک زندگی بهتر و آینده روشن‌تر برای یکدیگر و در کنار هم کمک می‌کند و آنها یادگاری از خود به جا می‌گذارند که همان فرزند صالح است.

معاون فرهنگی و سیاسی نهاد رهبری در دانشگاه‌ها آموزش زوجین را الزامی دانست و اضافه کرد: زن و مرد تفاوت‌های بسیاری دارند و خانواده شکل می‌گیرد که دو نفر بتوانند با همه تفاوت‌ها کنار هم قرار بگیرند و این نیاز به آموزش دارد. آموزش، فرهنگ‌سازی و آسان‌سازی ازدواج حضور مردم را می‌خواهد. بچه‌های ما دوست دارند ازدواج کنند اما موانعی مانند خانه، ماشین، لوازم زندگی و سرمایه وجود دارد که از اساس قرار نبوده به عنوان مانع ازدواج در نظر گرفته شوند. خانواده برای این است که زن و مرد کنار هم قرار بگیرند و با هم اینها را بسازند. واقعیت خانواده این چیزی نیست که امروزه هنجار شده است، این مسائلی که به عنوان مانع ازدواج مطرح می‌شوند در واقع مانع نیستند.

وی در ادامه گفت: شما دانشجویان دغدغه‌مند می‌توانید در فرهنگ سازی مساله ازدواج محوری و اثرگذار باشید و همین بسیار ارزشمند است. مهم این است که احساس رسالت و تکلیف می‌کنید و می‌خواهید برای جامعه خود کاری انجام دهید. همین که کار شما چند خروجی هم داشته باشد و بتوانید در شکل‌گیری چند زندگی هم اثر گذار باشید به مرور این فعالیت ضریب می‌خورد و توسعه می‌یابد.

اگر نگاهمان به ازدواج نگاه مبتنی بر تکامل و رشد باشد با ازدواج به آرامش می‌رسیم

دکتر سیامک طهماسبی رئیس مرکز مشاوره و سلامت روان وزارت بهداشت نیز در این نشست حضور یافت. وی هدف خود از حضور در بین دانشجویان را انتقال تجربه و پرسش و پاسخ عنوان کرد و در پاسخ یه سوال یکی از دانشجویان در خصوص ازدواج در سنین پایین گفت: به دلیل انعطاف پذیری در سنین پایین، تشکیل زندگی در این سنین می‌تواند به نتایج بهتری ختم شود.

وی در ادامه افزود: سن تقویمی در تشکیل زندگی مشترک مهم نیست. مهم سن هیجانی، عقلانی و اجتماعی فرد است که اگر فرد در این سنین به بلوغ کافی رسیده باشد می‌تواند زنگی خانوادگی پایداری تشکیل دهد.

این روانشناس با اشاره به اینکه با ازدواج ملزومات و پشتیبان یک زندگی موفق فراهم می‌شود، تاکید کرد: ازدواج می‌تواند بر جنبه‌های مختلف زندگی تاثیر داشته باشد از جمله اینکه با افزایش پیش بینی و استمرار در شغل می‌شود و زوجین در کنار یکدیگر می‌توانند با حمایت هم به اهداف خود برسند.

طهماسبی در جمع دانشجویان تاکید کرد: برای حفظ زندگی متاهلی دانشجویان، برگزاری کارگاه‌های مرتبط با زناشویی و زندگی مشترک به منظور آموزش مهارت‌های مورد نیاز زوجین بسیار مفید است و می‌تواند در پایداری زندگی تاثیر بسیاری داشته باشد.

رئیس مرکز مشاوره و سلامت روان در ادامه به ارائه پیشنهاداتی برای افزایش آگاهی و مهارت دانشجویان برای ورود به زندگی مشترک پرداخت و گفت: مطالعه کتاب‌های معتبر مرتبط با ازدواج و تحکیم خانواده به منظور افزایش آگاهی برای انتخاب همسر و سپس برای برقراری ارتباط سازنده و موثر با همسر می‌تواند کمک کننده باشد. همچنین انجام تست‌های روانشناسی پیش از ازدواج تاثیر قابل توجهی در پیش بینی مشکلات احتمالی دارد. انجام مشاوره‌های لازم پیش و پس از ازدواج نیز نقش موثری در انتخاب آگاهانه و رفع چالش‌های احتمالی زندگی مشترک دارد.

وی همچنین اضافه کرد: سخت گیری خانواده‌ها و خود جوانان به یکی از موانع اصلی ازدواج تبدیل شده است. کاری که شما می‌توانید انجام دهید تلاش برای فرهنگ سازی در راستای سهل‌گیری برای ازدواج جوانان است. از دیگر نقش‌هایی که کانون‌های دانشجویی می‌توانند در سطح دانشگاه به ایفا کنند، تمرکز بر مباحث آموزشی و ارجاع دانشجویان به مشاوره پیش و پس از ازدواج است.

طهماسبی در پایان تاکید کرد: اگر نگاهمان به ازدواج نگاه مبتنی بر تکامل و رشد باشد با ازدواج به آرامش می‌رسیم و آن رشد من نظرمان هم محقق می‌شود و از سوی دیگر اگر در ازدواجمان با چالشی روبرو شویم آن را تمرینی برای خودشناسی و توسعه فردی قلمداد کرده و به حل آن می‌پردازیم.

سنگ بنای موفقیت‌های بشر در جامعه در نهاد خانواده شکل می‌گیرد

در دومین روز این نشست دکتر عباس شیراوژن معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت در جمع دانشجویان حاضر شد و به ایراد سخنرانی و پاسخ به سوالات آنها پرداخت.

وی با اشاره به اینکه دشمنان ما دشمنان نهاد خانواده هستند، اظهار داشت: سنگ بنای موفقیت‌های بشر در جامعه در نهاد خانواده شکل می‌گیرد و به همین دلیل دشمنان ما به شدت به دنبال این هستند که نهاد خانواده را هدف قرار دهند. وجه تمایز ما با حیوانات جنبه‌های معنوی و اخلاقی ماست که در خانواده شکل می‌گیرد. پرورش، تربیت و رشد روحی و سلامت روانی و معنوی فرزندان هم در خانواده امکان پذیر است.

شیراوژن با ذکر آیاتی از قرآن کریم درباره مزایا و نتایج ازدواج در زندگی انسان، گفت: با ازدواج انسان به آرامش و سکینه می‌رسد و خداوند دوست داشتن و رحمت را بین زوج‌ها قرار می‌دهد. بعد از ازدواج تمرکز، توجه، آرامش و هدف‌مندی فرد باعث موفقیت‌ او می‌شود. حتی خداوند وعده داده است که اگر افراد تنگدست ازدواج کنند از فضل خود آنها را بی‌نیاز و در زندگی آنها گشایش ایجاد می‌کند؛ اگر به وعده‌ها الهی اعتماد کنیم حتما محقق می‌شوند.

معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت با اشاره به غربالگری که در سال ۱۴۰۱ در بین دانشجویان انجام شد، تشریح کرد: بر اساس این غربالگری که در بین ۱۰ هزار دانشجو انجام شد، ۱۱ درصد اعلام کردند که متاهل هستند، ۸ درصد آماده مراحل ازدواج بودند، ۱۸ درصد قصد داشتند طی دو سال آینده تشکیل زندگی بدهند، ۴۸ درصد اعلام کردند که طی ۴ تا ۶ سال بعد ازدواج می‌کنند و ۱۴ درصد هم بیان کردند که اصلا اهل ازدواج نیستند.

وی در ادامه افزود: در این غربالگری ۷۴ درصد از دانشجویان اعلام کردند که کاملا یا تا حدی مخالف هم‌خانگی با جنس مخالف هستند و ۷۷ ۷۷ درصد هم موافق خوشتنداری تا زمان ازدواج بودند. بر اساس این غربالگری ۲۹ درصد دانشجویان بیان کردند که موافق انجام ازدواج رسمی و عقد شرعی با حمایت خانواده و بدون زندگی زیر یک سقف هستند. اینها افرادی هستند که اگر خوابگاه متاهلی در اختیارشان قرار گیرد، کمک بسیاری به آغاز زندگی مشترکشان می‌شود.

شیراوژن همچنین به ارائه آماری از نگرش دانشجویان درباره ازدواج پرداخت و گفت: بر اساس پژوهش‌های صورت گرفته ۴۱ درصد دانشجویان موافق داشتن دو فرزند، ۳۰ درصد موافق ۳ فرزند و بیشتر، ۱۲ درصد موافق یک فرزند و ۱۶ و نیم درصد نیز خواستار زندگی بدون فرزند هستند که نشان دهنده نگرش‌های غلط در ازدواج است.

معاون وزیر بهداشت بهترین سن برای ازدواج را دوران دانشجویی دانست و تاکید کرد: ازدواج در دوران دانشجویی به خصوص در بین دانشجویان دانشگاه‌ها علوم پزشکی بهترین دوران است. چرا که این دانشجویان آینده شغلی نسبتا اطمینان‌بخشی نسبت به دانشجویان سایر رشته‌ها دارند و از طرفی چون دوران تحصیل طولانی‌تری هم دارند، اگر ازدواجشان به تاخیر بیفتد برایشان سخت‌تر می‌شود.

وی در ادامه ایجاد تغییر نگرش نسبت به ازدواج را یکی از فعالیت‌های مهم کانون‌های دانشجویی دانست و گفت: شما با کمک اساتید و دانشجویان متاهل و موفق می‌توانید برنامه‌هایی ترتیب دهید که در آنها بر روی تغییر نگرش دانشجویان و خانواده‌های آنها کار کنید. با استفاده از فضاسازی‌های مناسب، بهره‌مندی از ظرفیت مفدا به عنوان یک رسانه دانشگاهی و با استفاده از ظرفیت‌های مراکز مشاوره و سلامت روان دانشگاه می‌توانید فعالیت‌های خلاقانه و اثربخشی تعریف و اجرا کنید.

شیراوژن همچنین بر اهمیت پایداری ازدواج تاکید کرد و افزود: در بررسی‌های صورت گرفته مشخص شد بیشتر کسانی که برای مشاوره ازدواج و طلاق به مشاوران مراجعه می‌کنند، دانشجویان هستند؛ این خطاست که فکر کنیم طلاق در ازدواج‌های دانشجویی بیشتر است. دلیل مراجعه دانشجویان این است که آنها مشاوره را قبول دارند و می‌خواهند با کمک مشاور برای ازدواجشان تصمیم آگاهانه و صحیح بگیرند. تحقیقات بعدی نشان داد حداکثر ۶ تا ۷ درصد از ازدواج‌های دانشجویی ۱۰ تا ۱۲ سال بعد از ازدواج به طلاق منجر شده‌اند و بقیه زندگی‌های پایداری داشته‌اند. از طرفی در ازدواج‌های دانشجویی کسانی که در کارگاه‌های آموزشی شرکت کرده بودند، پایداری زندگی در بین آنها بیشتر بوده است.

معاون وزیر در پایان با تاکید بر استفاده کانون‌ها از ظرفیت‌های موجود در دانشگاه‌ها، اظهار داشت: سه اداره "سبک زندگی"، "ارتباط با خانواده" و "پیوند و ازدواج" در مراکز مشاوره مبتنی بر سبک زندگی اسلامی ایرانی دائر شده است که شما می‌توانید با کمک آنها برای تغییر نگرش دانشجویان و خانواده‌های آنها برنامه ریزی کنید و فعالیت‌هایی را در سطح دانشگاه به اجرا درآورید.